Wat “zien” ik ? 113

Door Staf Knop

Mogelijk zal het niemand interesseren, maar als 94-jarige heeft men af en toe de neiging om terug te blikken op een tijd, die niet meer te vergelijken is met wat er vandaag in de wereld aan de hand is. Het overkwam me om in de jaren zestig van de vorige eeuw, een paar keren te vertoeven in de Libanese hoofdstad, Beiroet. Over dit verblijf in dit enig mooie land zou ik een boek kunnen schrijven. Ik ging er herhaaldelijk op verkenning. Tijdens één van mijn ontdekkingstochten belandde ik in Baalbek, een stadje in de Bekavallei tussen de rivieren Litani en Orontes. Ik botste er op de Romeinse ruïnes met de tempel van Bacchus en de pilaren van de tempel van Jupiter. Een ongekende schoonheid, dacht ik. Als bezetene van de cultuur en vooral van het theater, zag ik in mijn verbeelding de opvoering van klassiek toneel in de bewuste ruïnes. Het moest een enige belevenis zijn. Ofschoon ik wel afwist van een festival dat er als sinds 1955 werd ingericht, vertelde ik over mijn ontdekking in Baalbek aan de toenmalige directeur van het Théâtre National te Brussel, Jacques Huisman, evenals aan zijn broer, Maurice, toenmalig directeur van de Brusselse Muntschouwburg, waar Maurice Béjart huisde met zijn “Ballet van de 20ste Eeuw”. En jullie raden het al. Ik heb later nooit meer dergelijk gedreven mensen gekend voor de taak die ze als een opdracht beschouwden. Het optreden van het “Ballet van de 20ste Eeuw” in Baalbek is een wereldgebeuren geweest, maar ik zou vandaag de kerel willen kennen met dezelfde gedrevenheid en met hetzelfde begrip voor de cultuur. Het medium televisie heeft nagenoeg de mogelijkheden van het toenmalige theater overgenomen, maar de gebroeders Huisman heb ik er nog niet bij aangetroffen.

Baalbeck

Amerikaans president, Barack Obama, heeft zich stevig ingezet voor de zwarte bevolking naar aanleiding van de 50-jarige herdenking van de vele slachtoffers die opkwamen voor de mensenrechten. Hij herinnerde daarmee aan de slogan van Luther King “I have a dream”. Obama wees er op dat de droom van King nog steeds geen totale werkelijkheid is en dat de strijd niet mag stopgezet worden. Geen mens ter wereld zal hem in het ongelijk stellen, niet in de Verenigde Staten en ook niet elders in de wereld. Integendeel. Discriminatie viert hoogtij. Overal ter wereld heeft men te maken met rassenproblemen, wat eigenlijk een gevolg is van de gemakkelijke verplaatsingen van het ene naar het andere land. Het probleem stelt zich ook in Europa. Overal wordt er naar oplossingen gezocht, terwijl iedereen weet dat er geen oplossing bestaat omdat de ontwikkeling van de samenleving, waar dan ook, niet meer kan gestuit worden.

Minister van Vlaamsde Cultuur, Sven Gatz, maakt zich begoochelingen wanneer hij denkt de Vlamingen te moeten betrekken met het cultuurbeleid. Hij lanceert daarvoor de idee van een “Burgerkabinet” waarin hij zowat 150 deelnemers wil laten discussiëren over ideeën over cultuurparticipatie. Het eerste “Burgerkabinet” moet in september van start gaan. Iedereen mag zich kandidaat stellen. Ik weet niet of Sven Gatz wel goed beseft wat hij met zijn idee zal oogsten, terwijl de gebreken in het cultuurbeleid klaar en duidelijk zijn. De bokken die zijn voorgangers hebben geschoten zijn niet meer te tellen en ik wil me ook niet aanstellen als de alweter. Maar één ding weet ik zeker: in de zakenwereld kan niks meer zonder de creatievelingen en in de sport en de algemene cultuur is alles afhankelijk van de vedetten, de sterren naar wie wordt opgekeken. Dat is het enige waarvan Sven Gatz zich rekenschap moet geven. Het geldt vooral voor de theaterwereld en de literatuur. Sterren creëren is echter niet aan iedereen gegeven, maar al van einde de jaren zeventig hebben de voorgangers van Sven Gatz er voor gezorgd dat de toenmalige sterren naar de vergetelheid werden gestuurd en dat de eventuele kennismaking er mee ten dode werd opgeschreven. Het begon al met de ontsporing van het Nationaal Toneel, toen de producties van de drie grote gezelschappen werden getoond in Antwerpen, Brussel en Gent. Het culturele peil van Vlaanderen stond in die tijd hoog aangeschreven, met niet alleen bekende acteurs maar ook met een kern van eigen toneelauteurs, die naam waardig. Het is slechts één facet van de waaier aan mogelijkheden om de Vlaamse cultuur uit het slop te halen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s